GEF5 Akdeniz Entegre Orman Yönetimi Projesi, Orman Genel Müdürlüğü ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı(UNDP) işbirliğiyle 23 Temmuz 2013 tarihinde başlatılmış ve 23 Ocak 2020 tarihinde sona ermiş olup, kapanış toplantısı 12 Ocak 2020 tarihinde Ankara’da gerçekleştirildi.
Projenin amacı; Akdeniz orman bölgesindeki yüksek koruma değere sahip ormanların çok yönlü faydalarını göstererek ormanların yönetiminde entegre yönetim anlayış ve uygulanmasını teşvik etmektir.
Projede biyolojik çeşitliliğin korunması, karbon emisyonunun azaltılması ve sosyal faydalar gibi ormanların sağladığı tüm faydaları bir arada gözeterek, alınacak tedbir ve faaliyetleri içeren örnek amenajman planlarının hazırlanması hedeflenmiştir. Proje neticesinde ise orman yangınlarıyla ve böcek zararlıları ile mücadele, ekoturizm faaliyetleri, biyolojik çeşitliliğin tespit ve korunması gibi birçok ormancılık faaliyetlerinde yeni yaklaşımlara, yeni teknolojiler kazanılmasına ve Genel Müdürlüğümüz uygulamalarına ışık tutacak sonuçlara ulaşılmıştır. Proje kapsamında entegre orman yönetiminin sağlanması amacıyla aşağıda belirtildiği üzere birçok yeni model ve yaklaşımlar ortaya konmuştur; Orman yangınlarının önlenmesine yönelik entegre yangın yönetim sisteminin ve yazılımlarının geliştirilmesi, orman işletmeleri düzeyinde yangın yönetim planlarının hazırlanması, gerekli ekipman ve donanımların satın alınması ile ilgili yaklaşım ortaya konuldu. Proje uygulama bölgeleri olan Andırın, Pos, Gülnar, Gazipaşa ve Köyceğiz Orman İşletme Müdürlüklerinde bulunan 28 Orman İşletme Şefliğinin amenajman planları entegre bir şekilde hazırlanmış ve uygulamaya konulmuştur. Biyolojik çeşitlilik, yangın yönetim planları, karbon odaklı deneme alanları, böcek zararlıları yayılış haritaları, ekoturizm alanları, odun dışı orman ürünleri ve endüstriyel ağaçlandırma alanları ise orman amenajman planlarına entegre edildi. Geliştirilen silvikültürel uygulamaların karbon tutumuna etkilerini izleyebilmek için, 5 pilot orman işletme müdürlüğünde 41 adet deneme alanı tesis edilerek karbon ölçüm ve hesaplamaları yapıldı. 5 Pilot İşletme Müdürlüğünde yapılan arazi çalışmaları sonucunda önemli biyoçeşitlilik alanları belirlendi. Mutlak korunması gereken alanlar Zon 1 ve sınırlı kullanım alanları ise Zon 2 olarak belirlendi. Her bir zon için alınması gereken tedbirler ve uyulması gereken esasları içeren reçeteler hazırlanarak amenajman planlarına entegre edildi. Sürdürülebilir Orman Yönetimi Kriter ve Göstergeleri(SOY-KG) ile ilgili ulusal düzeyde kılavuz hazırlandı. Defne, Kekik ve Keçiboynuzu için Değer Zinciri çalışmaları yapıldı. Bu çalışmalara sonucunda önemli alanlarda hasılat ve üretim planları hazırlandı, amenajman planlarına entegre edildi. Köyceğiz ve Pos’ta ekoturizm planları hazırlanarak amenajman planlarına entegre edildi. Ayrıca yürüyüş yolları, güzergahlar, seyir terası ve benzeri alanlar yine amenajman planı haritalarına işlendi. Orman köylüleri için ise ekoturizm girişimciliği eğitimleri verilerek, ekoturizm donatıları ve levhaları ilgili güzergahlara monte edildi. Endüstriyel ağaçlandırma alanlarına ait projeler hazırlanarak amenajman planlarına entegre edildi. Kaliteli fidan üretimi için kontrollü tozlaşma metotlarının geliştirilmesi eğitimleri verildi ve fidan üretim çalışmaları başlatıldı. Ölçme, Raporlama ve Doğrulama Sistemiyle(MRV) ilgili rapor hazırlanarak sistem ihtiyaçları belirlendi. Geleceğe dönük modellemelerin yapılabildiği ve senaryoların geliştirilebildiği Karar Destek Sistemi(Orman Yönetim Sistemi)yazılımı, YALE Üniversitesi işbirliğiyle tamamlandı ve teslim alındı. Projeye ait çalışma çıktılarının değerlendirilmesinin ardından toplantı sona ermiş olup, projenin ülkemiz ve dünya ormancılığına hayırlı olmasını dileriz.
Projenin amacı; Akdeniz orman bölgesindeki yüksek koruma değere sahip ormanların çok yönlü faydalarını göstererek ormanların yönetiminde entegre yönetim anlayış ve uygulanmasını teşvik etmektir.
Projede biyolojik çeşitliliğin korunması, karbon emisyonunun azaltılması ve sosyal faydalar gibi ormanların sağladığı tüm faydaları bir arada gözeterek, alınacak tedbir ve faaliyetleri içeren örnek amenajman planlarının hazırlanması hedeflenmiştir. Proje neticesinde ise orman yangınlarıyla ve böcek zararlıları ile mücadele, ekoturizm faaliyetleri, biyolojik çeşitliliğin tespit ve korunması gibi birçok ormancılık faaliyetlerinde yeni yaklaşımlara, yeni teknolojiler kazanılmasına ve Genel Müdürlüğümüz uygulamalarına ışık tutacak sonuçlara ulaşılmıştır. Proje kapsamında entegre orman yönetiminin sağlanması amacıyla aşağıda belirtildiği üzere birçok yeni model ve yaklaşımlar ortaya konmuştur; Orman yangınlarının önlenmesine yönelik entegre yangın yönetim sisteminin ve yazılımlarının geliştirilmesi, orman işletmeleri düzeyinde yangın yönetim planlarının hazırlanması, gerekli ekipman ve donanımların satın alınması ile ilgili yaklaşım ortaya konuldu. Proje uygulama bölgeleri olan Andırın, Pos, Gülnar, Gazipaşa ve Köyceğiz Orman İşletme Müdürlüklerinde bulunan 28 Orman İşletme Şefliğinin amenajman planları entegre bir şekilde hazırlanmış ve uygulamaya konulmuştur. Biyolojik çeşitlilik, yangın yönetim planları, karbon odaklı deneme alanları, böcek zararlıları yayılış haritaları, ekoturizm alanları, odun dışı orman ürünleri ve endüstriyel ağaçlandırma alanları ise orman amenajman planlarına entegre edildi. Geliştirilen silvikültürel uygulamaların karbon tutumuna etkilerini izleyebilmek için, 5 pilot orman işletme müdürlüğünde 41 adet deneme alanı tesis edilerek karbon ölçüm ve hesaplamaları yapıldı. 5 Pilot İşletme Müdürlüğünde yapılan arazi çalışmaları sonucunda önemli biyoçeşitlilik alanları belirlendi. Mutlak korunması gereken alanlar Zon 1 ve sınırlı kullanım alanları ise Zon 2 olarak belirlendi. Her bir zon için alınması gereken tedbirler ve uyulması gereken esasları içeren reçeteler hazırlanarak amenajman planlarına entegre edildi. Sürdürülebilir Orman Yönetimi Kriter ve Göstergeleri(SOY-KG) ile ilgili ulusal düzeyde kılavuz hazırlandı. Defne, Kekik ve Keçiboynuzu için Değer Zinciri çalışmaları yapıldı. Bu çalışmalara sonucunda önemli alanlarda hasılat ve üretim planları hazırlandı, amenajman planlarına entegre edildi. Köyceğiz ve Pos’ta ekoturizm planları hazırlanarak amenajman planlarına entegre edildi. Ayrıca yürüyüş yolları, güzergahlar, seyir terası ve benzeri alanlar yine amenajman planı haritalarına işlendi. Orman köylüleri için ise ekoturizm girişimciliği eğitimleri verilerek, ekoturizm donatıları ve levhaları ilgili güzergahlara monte edildi. Endüstriyel ağaçlandırma alanlarına ait projeler hazırlanarak amenajman planlarına entegre edildi. Kaliteli fidan üretimi için kontrollü tozlaşma metotlarının geliştirilmesi eğitimleri verildi ve fidan üretim çalışmaları başlatıldı. Ölçme, Raporlama ve Doğrulama Sistemiyle(MRV) ilgili rapor hazırlanarak sistem ihtiyaçları belirlendi. Geleceğe dönük modellemelerin yapılabildiği ve senaryoların geliştirilebildiği Karar Destek Sistemi(Orman Yönetim Sistemi)yazılımı, YALE Üniversitesi işbirliğiyle tamamlandı ve teslim alındı. Projeye ait çalışma çıktılarının değerlendirilmesinin ardından toplantı sona ermiş olup, projenin ülkemiz ve dünya ormancılığına hayırlı olmasını dileriz.
