• Reklam
Dünya'da Orman Kaynakları ve Değerlendirmesi
Ramin Aghayev

Ramin Aghayev

Rusya'dan Haber

Dünya'da Orman Kaynakları ve Değerlendirmesi

17 Ocak 2018 - 14:49 - Güncelleme: 17 Ocak 2018 - 15:19

Ahşap ile ilgili olan tüm sektörlerde özellikle ülkemizde (son birkaç aydır) sezilen hammadde sıkıntısı artık herkesin konuştuğu güncel konulardan oldu. Ahşap Global olarak birkaç sayıyı kapsayacak yazı dizimizle dünya ağaç kaynaklarına mercek tutmayı hedefliyoruz. Sektörün Haber Merkezi olarak sektöre ilişkin gündem haberler ve değerlendirmeler ile birlikte, okurlarımıza uzun vadede belki kaynakça olarak da kullanabilecekleri, katkı sağlayacak bilgileri paylaşmayı hedeflediği miz için bu yazı dizisini sizler için hazırladık.

"Dünya ormanlarının neredeyse %85'i artık envantere tabidir."

Bu yazımızda kullanacağımız verilerin büyük bir kısmı FAO resmi sitesinden ülkelere göre almış olduğumuz bilgiler ve yine Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) her 5 senede bir yayınladığı  yayınlamış olduğu Global Forest Resources Assesstment (FRA) 2015 - orman kaynaklarının değerlendirilmesi - bülteninden alınmış bilgilerden oluşmak tadır. Şunu belirtmek gerekir ki, dünya ormanlarının neredeyse %85'i artık envantere tabi tutulmaktadır ve bu da  büyük bir başarı göstergesidir.

"Dünyada Orman Varlığı Azalıyor."

Yazımızın ana kısmına girmeden önce giriş mahiyetinde 1990 senesinden beri çeyrek asrı aşkın süredir orman ve orman kaynaklarının kullanımı ile ilgili (genelde olumlu olarak nitelendirebileceğim) birkaç önemli gelişmeye de değinmek istiyoruz:

- Dünyadaki insan nüfusu artışından dolayı tarım ürünlerine ve yaşam arazilerine olan ihtiyaç arttığından global ölçekte orman kaynaklarının azalması gözlemlense de, bu azalma temposu/seviyesi daha önceki dönemlerle kıyasta yarıya inmiştir.

- 1990 senesinde dünya orman varlığının yüzölçümüne oranı %31,6'dan (4 128 milyon, ha.) 2015 sensinde %30,6'ya (3 999 milyon, ha.) kadar azalmıştır.

- 1990 - 2015 seneleri arasında toplam orman arazisi kaybı 129 milyon ha. olmuştur ki, bu da yılda ortalama olarak %0,13 oranında bir kayıp demektir (Güney Afrika Cumhurriyyeti yüzölçümüne denk). Ancak bu karamsar tabloda olumlu olansa, yine yukarıda da belirtmiş olduğumuz gibi orman arazilerini azalma eğiliminde yaşanan düşüş: 1990 senesinde yılık %0,18'den 2015 sensinde yılda %0,08'e.
"Dünyada Kesimi yapılan ağaçların büyük bir kısmı hala yakıt malzemesi olarak kullanılmaktadır."

- Kesimi yapılan ağaçların büyük bir kısmı hala yakıt malzemesi olarak kullanılmak tadır. Örneğin 2011 senesinde kesimi yapılan 3 milyar m3 ağacın %49'u yakıt malzemesi olarak kullanılmıştır.

-  Olumlu değişimlere 1990 senesinden beri ormanlardaki biyolojik çeşitliliği koruma adına 150 milyon hektar arazinin ilave edilmesini kaydedebiliriz.

- Uluslararası örgütler (FSC, PEFC) tarafınca kayıt altına alınan orman masifleri arazileri 90 senesinden günümüze kadar ciddi şekilde artmıştır. Nitekim 90 senesinde 14 milyon hektar orman arazisi kayıt ve gözetim altındayken bu rakam günümüzde 438 milyon hektardan fazladır.

"Dünya genelinde özel sektöre ait orman alanlarının oranı %15'ten %18'lere çıkmıştır."

- Hala birçok ormanlık alan devlet ormancılık kurumlarının yetki ve gözetimin de olmakla birlikte, son çeyrek asırda bu konuda da olumlu denebilecek gelişme yaşanmış ve dünya genelinde özel sektöre ait orman alanlarının oranı %15'ten %18'lere kadar artmıştır. Ancak  bu artış gelişmiş ülkeler ile sınırlı kalmıştır. 

1) Orman alanlarına göre en büyük 10 ülke

2) En fazla orman alanı kaybı yaşayan ülkeler:

Yukarıda da belirtmiş olduğumuz gibi 1990 - 2015 senelerinde toplam orman alanı kaybı 129 milyon hektar olmuştur. En fazla orman alanı kaybına uğrayan ülkeler sıralama sına baktığımıza bu ülkelerin gelişmekte olan veya az gelişmiş ülkeler olduğunu görebiliriz. Listeyi sizinle paylaşmadan önce belki haddimiz ve sahamız olmadan kısaca şu bilgileri de paylaşmakta fayda mülahaza ediyoruz: Birçok ekonomik ve sosyolojik problem ve krizlerin altında ülkedeki eğitim seviyesinin düşük olması yattığı gibi ekolojik problemlerin altında yatan sebep de yine aynıdır. Daha önce paylaştığımız, şimdi ve bundan sonra paylaşacağımız listeleri incelediğinizde de bu durumu net bir şekilde görmüş olacağız. 

3) Plantasyon ormanlar:

Plantasyon orman alanına göre lider ülke Çin'dir. Ancak diğer takdir edilir ülke de, tüm orman alanlarının %95'nin plantasyon olmasına rağmen Avrupa'nın en önemli ağaç ve ağaç mamulleri ihracatçıların dan biri olan Polonya'dır. Polonya' nın yüz ölçümü Türkiye'nin yarısından azdır. Demek ki, isteyince ve şartları zorlayınca oldurulmayacak iş yoktur. Son birkaç senede yapılan ciddi yatırımlarla orman ürünleri sanayisinde Türkiye'de aslında ciddi hamleler yapılmış durumda dır. Ancak taşıma suyuyla değirmen dönmeyeceği gibi, ülkemizin kendi kaynaklarına ciddi şekilde yatırım yapılması gerekmektedir. Sektör olarak ümidimiz ve beklentimiz bu yöndedir. 

4) Biyolojik çeşitliliği koruma adına en büyük orman alanlarına sahip 10 ülke:

Öncelik olarak biyolojik çeşitliliği koruma amacı taşıyan orman alanı oranında orman alanı en büyük ilk 10 ülke arasında Venezuela (%52), Meksika (%42)'nın değerleri ön plana çıkmaktadır. Ancak ilk 10 ülke içersinde ve hatta orman alanı olarak da 4.sırada olmasına rağmen mevcut orman alanlarının sadece %3'nü biyolojik çeşitliliği koruma adına kullanan Rusya'da farkındalığı ve daha bilinçli orman kullanımı için yapılacak çok iş olduğunu söylemek gerekmektedir.

Bir sonraki yazımızdaysa yine Global Forest Resources Assesstment (FRA) 2015 - orman kaynaklarının değerlendirilmesi - bülteninden sizin için derlemiş olduğumuz birkaç önemli ayrıntıyı, orman kaynaklarının ülke ekonomisine katkısını, bizleri yakından ilgilendiren (Rusya, Ukrayna, Vietnam, Brezilya, Endonezya gibi) birkaç ülkedeki ormancılık ve yine Orman ve Su işleri bakanlığının yayınlamış olduğu 2016-2030 Ulusal Raporu doğrultusunda Türkiye' deki gelişmelere mercek tutacağız.

 

Bu yazı 1708 defa okunmuştur .

YORUMLAR

  • 0 Yorum
Henüz Yorum Eklenmemiştir.İlk yorum yapan siz olun..

Son Yazılar